Əliməmməd Nuriyev: Gəncə Forumundan sonra vətəndaş cəmiyyətinin gündəliyi (Birinci yazı)

Zəfər Gününün altıncı ildönümü ərəfəsində Gəncədə vətəndaş cəmiyyətinin 400-dən artıq təmsilçisi bir araya gəldi. Azərbaycan Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının IV Əməkdaşlıq Forumu gördüyümüz işlərə birlikdə baxmaq, yeni əməkdaşlıqlar və qarşıdakı vəzifələr haqqında danışmaq imkanı yaratdı. Görüşün Gəncədə keçirilməsi, proqramın bu şəhərin tarixi və müharibə yaddaşı ilə bağlı məkanları əhatə etməsi müzakirələrimizə ayrıca məna verirdi.
Forumun proqramı noyabrın 5-də Nizami Gəncəvinin məqbərəsinin ziyarəti ilə başladı. Milli-mədəni irsin qorunmasından danışan QHT-lər üçün bu ziyarətin öz mənası vardı. Nizami irsini öyrənmək, gənclərə çatdırmaq və dünyada tanıtmaq vətəndaş cəmiyyətinin də töhfə verə biləcəyi işdir.
Daha sonra Gəncə Memorial Kompleksində olduq, abidənin önünə gül dəstələri qoyaraq həlak olanların xatirəsini yad etdik. Kompleks 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Ermənistanın raket hücumları nəticəsində həyatını itirmiş dinc insanların xatirəsini yaşadır. Burada qorunan sənədlər və faciənin izləri mülki əhalinin çəkdiyi ağrıları unutmamağın, bu həqiqətləri beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmağın məsuliyyətini xatırladır. QHT-lərin bu istiqamətdə işi faktların toplanmasına, düzgün təqdimatına və davamlı maarifləndirməyə söykənməlidir.
Həmin gün Futbolun İnkişaf Fondunun təşkilatçılığı ilə mina qurbanlarının da iştirak etdiyi amputant futbol oyunu keçirildi. Forum iştirakçıları futbolçulara dəstək oldular, oyunun sonunda onlara təşəkkürnamələr və hədiyyələr təqdim edildi. Bu insanların idmanda fəal iştirakı QHT-lərin sosial layihələrlə nə qədər konkret fayda verə biləcəyini göstərirdi. Minadan zərər çəkmiş şəxslərin fəal həyata qayıdışına dəstək davamlı olmalıdır.
Noyabrın 6-da forumun açılışı və panel müzakirələri keçirildi. QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin təşkilatçılığı, “Prioritet” Sosial-İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə baş tutan görüş “Şəhərsalma və Memarlıq İli”nə həsr olunmuşdu. Rəqəmsal bacarıqlar, milli maraqların qorunması və WUF13 irsinin QHT təşəbbüslərində davamı forumun əsas müzakirə mövzuları idi.
Görüşlərin davamlı keçirilməsi əvvəlki forumlarda qaldırılan məsələlərə yenidən baxmaq, hansı işlərin nəticə verdiyini birlikdə müzakirə etmək imkanı yaradır.
Belə görüşlərin dəyərini həmkarlarımızla birlikdə iş görmək imkanında görürəm. Bir təşkilat müəyyən sahəni yaxşı araşdırır, digəri bölgədə insanlarla işləməyi bacarır, başqa birinin beynəlxalq əlaqələri var. Bu imkanları birləşdirə bilsək, ayrı-ayrılıqda çətinlik çəkdiyimiz işlərin öhdəsindən gələrik. Gəncədə toplaşmağımız bölgələrdə çalışan təşkilatların təcrübəsinə də diqqəti artırırdı. Yerli QHT bəzən bir kəndin, bir məhəllənin qayğılarına bizdən daha yaxından bələddir. Onun bildiklərini eşitmək və işimizdə nəzərə almaq lazımdır.
Agentliyin İdarə Heyətinin sədri Aygün Əliyevanın açılış çıxışında qarşıdakı fəaliyyətə dair konkret istiqamətlər göstərildi: milli həmrəyliyin və vətəndaş məsuliyyətinin gücləndirilməsi, rəqəmsal maarifləndirmə və informasiya təhlükəsizliyi, ictimai diplomatiya və beynəlxalq təmsilçilik, Böyük Qayıdışa ictimai dəstək. Bu vəzifələr üzrə işləmək istəyən təşkilatın mövzunu bilən komandası, əsaslandırılmış təklifi və başladığı işi davam etdirmək imkanı olmalıdır. Dövlət dəstəyinin daha çevik, şəffaf və nəticəyə yönəlmiş olması barədə səslənən fikir də QHT-lərin öz fəaliyyətinə tələbkarlığını artırmalıdır.
Dövlətin vətəndaş cəmiyyətinə göstərdiyi etimad bizim hər birimizin işində məsuliyyətə çevrilməlidir.
Çıxışda dövlət maliyyələşməsində “bir pəncərə” sisteminin tətbiqinə ayrıca yer ayrıldı. Bu mexanizmin gündəlik işdə təşkilatlara nə verəcəyi mühümdür. Bölgədə çalışan kiçik QHT layihə təqdim edərkən tələbləri aydın bilməli, qərarın hansı əsaslarla qəbul olunduğunu anlamalıdır. Eyni zamanda, təşkilat üzərinə götürdüyü işi keyfiyyətlə görməli, ayrılan vəsaitin nəticəsi barədə açıq məlumat verməlidir. Qarşılıqlı etimad belə möhkəmlənir.
Aygün Əliyevanın məlumatına görə, ötən forumdan sonrakı dövrdə 21 dövlət proqramı üzrə 113 tapşırığın icrasında 98,63 faiz göstərici əldə olunub. Agentliyin dövlət proqramları üzrə fəaliyyətinin miqyasını göstərən bu məlumatın yanında görülmüş işlərin insan həyatına təsirini də təqdim etmək faydalı olar. Hüquqi yardım alan vətəndaşın probleminin həlli, təlim keçən gəncin qazandığı bacarıqdan istifadə etməsi, layihə bitəndən sonra xidmətin davamı həmin təsiri daha aydın göstərir.
Moderatoru olduğum “Azərbaycan QHT-ləri milli maraqların keşiyində” panelində milli-mədəni irs, müstəmləkəçiliyə qarşı mübarizə, ideoloji təhlükəsizlik və Qərbi Azərbaycan irsi mövzuları müzakirə olunurdu. Bu sahələrdə sözümüzün çəkisi hazırlığımızdan asılıdır. Xarici auditoriyaya təqdim etdiyimiz materialın mənbəsi dəqiq, dili aydın olmalıdır. Qarşı tərəfin sualına cavab verməyə, irəli sürdüyü iddianı faktlarla təhlil etməyə hazır olmalıyıq. Araşdırma aparan, xarici dillərdə yazan, müxtəlif auditoriyalarla işləyən gənclərin QHT fəaliyyətinə cəlb edilməsini buna görə vacib sayıram.
Rəqəmsallaşma və süni intellekt bacarıqlarına ayrıca müzakirə ayrılması da bu ehtiyacla səsləşirdi. Yeni vasitələr araşdırmanı və məlumatın yayılmasını asanlaşdıra bilər. Hazırlanan materialın doğruluğunu yoxlamaq məsuliyyəti isə yenə bizim üzərimizdədir.
“WUF13 irsi QHT təşəbbüslərində” mövzusu vətəndaş cəmiyyətinin şəhərsalma prosesində iştirakı üzərində düşünmək imkanı verirdi. Yeni yaşayış məntəqəsində həyatın qurulması sakinlərin ehtiyaclarını öyrənməyi, onların təşəbbüslərini dinləməyi tələb edir. Qayıdan ailənin məşğulluğu, uşağın asudə vaxtı, yaşlı insanın sosial əlaqələri QHT-lərin işləyə biləcəyi konkret məsələlərdir. Layihənin məzmunu həmin insanlarla söhbətdən, onların öz ehtiyaclarından yaranmalıdır. Böyük Qayıdışa ictimai dəstəyin gündəlik işimizdə ifadəsi də budur.
Beynəlxalq əməkdaşlığa dair planlar, o cümlədən 2027-ci ildə Bakıda ECOSOC-un məşvərətçi statusuna malik QHT-lərin forumunun keçirilməsi niyyəti ayrıca hazırlıq tələb edir. Belə görüşlərə araşdırma və təkliflərlə qatılmaq, qurulan əlaqələri sonradan birgə işlərdə davam etdirmək lazımdır.
Prezident İlham Əliyevə qəbul etdiyimiz müraciətdə milli maraqlarımız ətrafında həmrəyliyimizi ifadə etdik. Bu mövqeyin davamını ölkəmizin quruculuğuna və insanların rifahına verdiyimiz töhfədə görürəm.
Gəncədə bir araya gəlmək üçün imkan yaradıldı. İndi həmin əlaqələri davam etdirmək bizim üzərimizə düşür. Növbəti görüşə qədər birlikdə hansı işi gördüyümüzü, kimin probleminin həllinə kömək etdiyimizi göstərə bilsək, forumun faydası haqqında daha inamla danışa bilərik.

Əliməmməd Nuriyev
“Konstitusiya” Araşdırmalar Fondunun prezidenti

7 Noyabr 2026, 23:15 - 44